Hijriy taqvim va bugungi hijriy sana
Hijriy taqvim — Islom olamida diniy sanalar va bayramlar belgilanadigan oy (qamariy) taqvimi. U Payg‘ambarimiz ﷺning Makkadan Madinaga hijrat qilgan yilidan boshlanadi.
Hijriy taqvim qanday ishlaydi?
Hijriy taqvim oyning Yer atrofida aylanishiga asoslangan. Har oy yangi oy ko‘rinishi bilan boshlanadi va 29 yoki 30 kun davom etadi. Bir hijriy yil 12 oydan iborat bo‘lib, taxminan 354 kun — milodiy yildan 10–11 kun qisqa.
Shu sababli hijriy sanalar (masalan Ramazon yoki Qurbon hayit) har yili milodiy taqvimda 10–11 kun oldinga siljiydi.
Hijriy oylar
| # | Oy | Izoh |
|---|---|---|
| 1 | Muharram | Hurmatli oy; 10-kuni — Oshuro |
| 2 | Safar | — |
| 3 | Rabi’ul-avval | Mavlid oyi |
| 4 | Rabi’us-soniy | — |
| 5 | Jumadul-ulo | — |
| 6 | Jumadus-soniya | — |
| 7 | Rajab | Hurmatli oy |
| 8 | Sha’bon | Ramazonga tayyorgarlik oyi |
| 9 | Ramazon | Ro‘za oyi; Laylatul-qadr |
| 10 | Shavvol | 1-kuni Ro‘za hayit; 6 kunlik nafl ro‘za |
| 11 | Zulqa’da | Hurmatli oy |
| 12 | Zulhijja | Hurmatli oy; haj, Arafa, Qurbon hayit |
Bugungi hijriy sanani bilish
Hijriy sanani milodiydan hisoblash uchun maxsus formula bor, lekin uni qo‘lda hisoblash noqulay. Eng oson yo‘l — telefoningizdagi ilova orqali ko‘rish. Sabbih ilovasi bosh sahifada va sozlamalarda bugungi hijriy sanani avtomatik ko‘rsatadi (masalan «8 Zulhijja 1447»), shuningdek namoz vaqtlari va qibla bilan birga.
Nega hijriy taqvim muhim?
Ro‘za, hayit, haj, oshuro kuni, arafa kuni — barchasi hijriy taqvim bo‘yicha belgilanadi. Hijriy sanani kuzatib borish muhim diniy kunlarni o‘tkazib yubormaslikka yordam beradi.
Sabbih — hammasi bitta ilovada
Aniq namoz vaqtlari, qibla, tasbeh sanagich, zikrlar va kunlik odatlar. Bepul, 20 tilda.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Hijriy yil milodiy yildan necha kun qisqa?
Hijriy yil taxminan 354 kun, milodiy yil 365 kun. Farq 10–11 kun — shuning uchun islomiy sanalar har yili milodiyda oldinga siljiydi.
Bugungi hijriy sanani qayerdan bilaman?
Eng oson — Sabbih kabi ilovadan: u bosh sahifada bugungi hijriy sanani avtomatik ko‘rsatadi, qo‘lda hisoblash shart emas.
Hijriy taqvim quyoshgami yoki oygami asoslangan?
Oyga (qamariy). Har oy yangi oy ko‘rinishi bilan boshlanadi. Shuning uchun u quyosh (milodiy) taqvimidan farq qiladi.