Namoz vaqtlari Toshkent: aniq jadval va hisoblash usullari
Namoz vaqtlari quyoshning osmondagi holatiga qarab belgilanadi va shu sababli har bir shahar uchun, har bir kun uchun o‘zgarib turadi. Toshkentda yashayotgan bo‘lsangiz, vaqtlarni telefoningiz joylashuvi orqali soniyagacha aniq olishingiz mumkin.
Besh vaqt namoz va ularning vaqtlari
Islomda kuniga besh vaqt farz namoz bor. Har birining boshlanish va tugash vaqti astronomik hodisaga bog‘langan:
| Namoz | Boshlanishi | Tugashi |
|---|---|---|
| Bomdod (Fajr) | Subhi sodiq — tong yorishishi | Quyosh chiqishi |
| Peshin (Zuhr) | Quyosh zenitdan og‘ishi | Asr kirishi |
| Asr | Soya uzayishi (mazhabga qarab 1 yoki 2 barobar) | Quyosh botishi |
| Shom (Mag‘rib) | Quyosh botishi | Shafaq yo‘qolishi |
| Xufton (Isho) | Shafaq yo‘qolishi | Bomdodgacha (afzali yarim kechagacha) |
Bundan tashqari quyosh chiqishi vaqti ham ko‘rsatiladi — bu bomdod vaqtining tugashini bildiradi, lekin alohida namoz emas.
Vaqtlar qanday hisoblanadi?
Namoz vaqtlari ikkita asosiy ko‘rsatkichga bog‘liq: joylashuv (kenglik va uzunlik) va sana. Toshkent uchun bir vaqt — Samarqand yoki Andijon uchun bir necha daqiqaga farq qiladi. Shuning uchun aniq vaqt olish uchun ilova sizning joylashuvingizni bilishi kerak.
Bomdod va xufton vaqtlari uchun yana bir omil bor — ufq burchagi. Tong va shafaqni belgilashda turli ilmiy markazlar turlicha burchak (masalan 18°, 17° yoki 15°) qabul qilgan. Shu sababli «hisoblash usuli»ni to‘g‘ri tanlash muhim.
Asr vaqti va mazhab
Asr namozining boshlanishi mazhabga qarab farqlanadi. Hanafiy mazhabida narsaning soyasi o‘zidan ikki barobar uzunlashganda asr kiradi; boshqa mazhablarda bir barobar uzunlashganda kiradi. O‘zbekistonda asosan hanafiy mazhabi keng tarqalgan, shuning uchun ilovada «Hanafiy» tanlangan bo‘lsa, asr vaqti biroz kechroq ko‘rsatiladi — bu to‘g‘ri.
Aniq vaqtni telefoningizda olish
Bosma taqvim yoki umumiy jadvallar taxminiy bo‘ladi — ular ko‘pincha shahar markazi uchun hisoblangan. Eng aniq natija uchun telefoningizning GPS joylashuvidan foydalaning. Sabbih ilovasi:
- joylashuvingizga ko‘ra besh vaqtni soniyagacha hisoblaydi;
- keyingi namozgacha qancha vaqt qolganini jonli ko‘rsatadi;
- azon vaqtida eslatma (bildirishnoma) yuboradi;
- hanafiy/shofeiy mazhab va hisoblash usulini tanlash imkonini beradi.
Bu bilan har kuni bosma jadvalga qaramasdan, doim aniq va o‘zingizning joylashuvingizga mos vaqtni bilib turasiz.
Sabbih — hammasi bitta ilovada
Aniq namoz vaqtlari, qibla, tasbeh sanagich, zikrlar va kunlik odatlar. Bepul, 20 tilda.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Toshkentda bomdod namozi vaqti qachon kiradi?
Bomdod tong yorishganda (subhi sodiq) kiradi va quyosh chiqqunga qadar davom etadi. Aniq daqiqa har kuni o‘zgaradi — Sabbih ilovasi joylashuvingizga ko‘ra uni soniyagacha ko‘rsatadi.
Namoz vaqtlari nega har xil jadvallarda farq qiladi?
Farq ikki sababdan: birinchidan, joylashuv (shahar markazimi yoki chekkasimi); ikkinchidan, hisoblash usuli (tong/shafaq burchagi) va mazhab tanlovi. Bir xil usul tanlansa, vaqtlar mos keladi.
Internetsiz namoz vaqtlarini ko‘rsa bo‘ladimi?
Ha. Vaqtlar telefonda matematik formula bilan hisoblanadi, internet shart emas. Faqat birinchi marta joylashuvni aniqlash uchun GPS yoqilishi kerak.